Vài nét sơ lược về Giáo Xứ Đạo Đồng

 Một Vài Nét Về Lịch Sử Giáo Xứ Đạo Đồng

Có lịch sử nào mà không có nguồn gốc của nó, vì mọi sự việc qua đi đều để lại một dấu vết,và qua thời gian đã đi vào ký ức của lòng người và lưu truyền từ đời này qua đời khác dù bằng lời truyền miệng hay được ghi chép bằng sổ sách.

Quả thế vào cuối thế kỷ XIX hạt giống tin mừng đã được gieo vào lòng đất Tống Văn Hội (nay chia thành 3 xã: Quang, Tây, và Thịnh Thành), một vùng đất xa xôi hẻo lánh. Sơn lâm chướng khí, dân cư thưa thớt sống trên các sườn đồi, nằm ở phía Tây-Bắc Giáo phận Vinh, cách trung tâm giáo phân khoảng 70 km. Đời sống lúc này gặp nhiều khó khăn cách trở về mọi mặt tinh thần và vật chất, cha ông chúng con đã phải sơ tán thoát thân sau một thời gian mới quay lại cùng một số dân cư từ Bảo Nham lên vùng đất hoang sơ này lập nghiệp. Lúc này có khoảng 30 gia đình thuộc làng Đạo Đồng (cũng có tên là Bắc Trung Nam), Đồng Trẹt là tên đầu tiên của họ đạo này, sau thời gian lánh nạn về đặt lại tên là Quy Lai (có ý nghĩa là về lại). Giáo họ này thuộc giáo xứ Đức Lân dưới thời cha già Thục quản. Giáo Phận Vinh lúc này do Đức cha Bắc coi sóc- Thời gian này về sự đạo bị cấm cách nghiêm ngặt, cha ông chúng con phải điêu đứng để giử vững đức tin. Rất nhiều người đã ngã xuống để làm chứng cho đức tin. Thật vây, như lời các thánh: " Máu tử đạo là hạt giống công giáo". Nơi mảnh đất đầy thử thách này đã trổ sinh vị Linh mục tiên khởi của giáo họ là: Lm. JB Chu Đình Đính (1882-1944).

Đầu năm 1911- Đức cha Bắc đã nhìn thấy tình cảnh khó khăn về sinh hoạt đới sống đạo của con chiên vùng này nên ngài đã quyết định cho thành lập xứ mới lấy tên là Nhuận Trạch. Cha quản xứ đầu tiên của giáo xứ là Lm. Phan Đăng Huy, đến với giáo xứ mới cha đã vạch cỏ phát cây để xây dựng xứ mới, thât là:

Cái thuở cha ông về lập xứ

Ơn trời phù trợ, cảm ơn cha

Nhuận Trạch lúc này phải che dấu giáo dân từ Bến Đén chạy giặc hồi Văn Thân theo sắc lệnh cấm đạo của vuaTự Đức, cuối cùng đã hi sinh tính mạng mình để bảo vệ đức tin. Ở Đạo Đồng có cụ Trương Văn cũng có phúc tử đạo thời này, mộ của các ngài giờ đang nằm tại giáo họ Hậu Trạch, vì những dòng máu tử đạo đó mà chúng con mới có ngày hôm nay. Giáo xứ mới lúc này chỉ vỏn vẹn 163 nhân danh, hầu hết là tân tòng. Sau hai năm về nhận nhiệm sở cha đã làm lại nhà thờ Quy Lai và đặt tên mới là họ Đạo Đồng. Sau 12 năm trời cha đã lặn lội với mưa ngàn gió núi, đồng cam cộng khổ với đàn chiên bề trên đã đổi cha về xuôi.

Vị quản xứ mới là Lm.Px Cao Quý Chức, vừa tiếp nhận nhiệm sở cha đã thấy cảnh nghèo khổ của đàn chiên và ngài đã chiêu tập giáo dân khai hoang đất đai lập họ mới (nay là họ Trung Thành). Sau 9 năm (Đầu năm 1931) bề trên thấy cha tuổi già sức yếu nên đã điều cha về Làng Nam, lúc này số giáo dân là 300.

Tiếp đến là Cha JB Nguyễn Khắc Tấn. Năm 1931 họ ngoài bị xoá vì thế Cha xin bề trên chuyển xứ vào Trai lưu cho trung tâm. Quả là việc nặng nhọc cho cha, vừa chăm sóc con chiên vừa kiến thiết cơ sở. Chúng con không sao kể hết công ơn to lớn cả cha. Năm 1935 (4 năm nhận nhiệm sở) bề trên chuyển cha về xứ Phú Linh.

Ngày 30/10/1935 chúng con được đón nhận cha Nguyễn Trung Hưng. Lúc này sự đạo tương đối ổn định số nhân dânh trên 700, cha khởi công xây dựng thánh đường.

Cha đắp lò nung vôi tôi gạch

Gỗ trên rừng kéo sạch cho cha

Đường Đồng có cố Ký thật là

Trâu với đá như xạ lộ vậy.

cuối thời gian này có cha già Đính về nghĩ hưu tại quê hương và qua đời năm 1944. Như thông lệ cha được bề trên chuyển cha về xứ Lưu Mỹ.

Năm 45 cha Lich mới tới

Gặp thời đại phát triển khó khăn

Qua biển đỏ rảo chân về đất tổ

Cha Thương con cùng chịu khổ vì con.

Cha chịu bao thử thách theo dòng lịch sử kéo dài 9 năm và cha được chuyển về giáo Xứ Hội Yên.

Và chúng con được đón nhận cha JB. Phan Xuân Án, lúc này số giáo dân lên tới 850 nhân danh. Cha về chưa được bao lâu thì lại xảy ra chiên tranh ác liệt, đói kém cha đã dày công chăm sóc cho đồi sống con cái về tinh thần lẫn vật chất. Cha đã xây dựng nhà phòng (hiện nay vẫn còn), sau 33 năm cha coi sóc giáo xư cha được chuyển về giáo xứ Vạn Phân, số con chiên lúc này đã lên tới 3300 nhân danh.

Năm 1987 chúng con được đón tiếp cha Jos Nguyễn Quang Nam. Cha cũng đã hết mực lo cho đời sống con cái cũng như làm mới tới 7 công trình trong 7 năm cha đương nhiệm giáo xứ. Ngôi thánh đường mà chúng con đang có cũng là từ tay cha. Năm 1994 cha vâng lệnh bê trên qua miền Vạn Lộc.

Cùng năm 1994 chúng con chào đón Tân linh mục là cha An-Tôn Hoàng Đức Luyến. Cha An-Tôn đã dồn bao nghị lực tổ chức ban ngành hình thanh Hội Học Sinh-Sinh Viên tại miền sơn cước này, với hơn 600 học sinh mù chữ, cha đã tổ chức các lớp xoá mù trong 2 năm. Với trăm nghìn công việc, cha mở tiệc ăn mừng mùa ơn gọi, Cha An-Tông Nguyễn Văn Đính người con thứ 2 trong phẩm phục linh mục đã về vinh quy bái tổ, và người con thứ 3 của giáo xứ là cha An-Tôn Trần Đình Văn là con linh hướng của cha. Dòng Thừa Sai Bác Ái cũng từ đây hiện diện, Phan Sinh Tại Thế nỗi lên. Ngày 07/10/1997, 700 giới trẻ đã hạ nên móng nhà thờ trong vòng 1 ngày.

Thơm thay hương vị tháng 10

Đẹp thay là chuỗi mân côi nhiệm mầu.

8 năm cha về nhận nhiệm sở với 7 công trình nhớ ơn cha.

Ngày 28/11/2002 chúng con lại được đón nhận cha JB. Nguyễn Minh Tường, ngài tiếp tục công trình nhà thờ giáo họ Đồng Kén, Công Viên Giới Trẻ, vẻ đẹp nhà thờ Đồng Tâm, các công trình hoàn thành mỹ mãn. Cha vang lời bề trên về miền đất mới.

Tháng 12 năm 2006 Đức cha bổ nhiệm cha Phê-Rô Phan Văn Sen đến để tiếp nối tinh thần nhiệt thành của các vi tiền nhiệm hầu làm cho giáo xứ chúng con khởi sắc. 2 năm cha về nhận nhiệm sở, 4 công trình tầm cở đã ra quân.

Ơn đấng phù trợ chăm bon

Ân huệ này thắm đượm thiên thu.

Trong dịp này dù chúng con bất toàn nhưng Đức Cha lại chọn người con quê hương lên đường đi du học (Thầy Giu-Se Trần Văn Đồng), và một tiểu chủng sinh dọn mình vào trường đại, hái được lộc này chỉ có Chúa muốn thôi. Số giáo dân lúc này lên tới 5.600.

Ngày 01/08/2008 lịch sử của giáo họ chúng con được viết lên trang mới với trang đầu: "Lịch Sử Giáo Xứ Đạo Đông", khi nhận được quyết định của Đức Cha cho thành lập giáo xứ mới được xứ Mẹ Hậu Thành sinh ra, là người con thứ 2, có người anh là giáo xứ Quy Hậu.

Ngày 31/07/2009 dưới sự dẫn dắt của cha Phê-Rô Phan Văn Sen, Giới Học Sinh-Sinh Viên giáo xứ Đạo Đồng được thành lập (được sinh ra từ HS-SV xứ Hậu Thành).

Hai năm mới bấy nhiêu ngày

Mà xem phong cảnh đổi thay đã nhiêu...

Trên đây chúng con xin sơ lược ít nét xuyên suốt chặng đường lịch sử đã qua, chắc còn rất nhiều điều thiếu sót. Từ lúc hình thành đến phát triển nhìn lại thât có Chúa quan phòng. kính mong quý vị cầu nguyện nhiều cho Đạo Đồng chúng con.